XZK for You Media

Afgelopen jaar is er veel gebeurd. Mooie momenten, maar ook dingen die pijn deden. Ik weet inmiddels één ding zeker: je hebt altijd een keuze. Ook als het niet zo voelt. Elke keuze heeft consequenties. Soms pakken ze goed uit, soms niet. Uiteindelijk draait het om één vraag: hoe ga ik om met wat er op mijn pad komt? Aan het begin van dit nieuwe jaar had ik mijn vader aan de telefoo n We wensten elkaar het beste voor het nieuwe jaar. Zo makkelijk als ik dat nu opschrijf, zo moeilijk kwamen zijn woorden door de hoorn. Hakkelend, onsamenhangend, maar nog steeds met die duidelijke wil om iets tegen mij te zeggen. Het raakte me diep. Er ging een schok door me heen. Als dit zich dit jaar zo voortzet… ik wil er eigenlijk niet te lang bij stilstaan. Vannacht droomde ik over hem Mijn vader stond op een ladder het bovenraam te lappen. Mijn dochter spoot hem van onderen nat met een hogedrukspuit. Hij schrok, verloor zijn evenwicht en viel achterover, hard op de aarde van de tuin. Ik wee...

Eemnes- Er zijn van die middagen die in je geheugen blijven hangen. Zondag 2 november was er zo één. Ik had twee kaartjes gekocht voor een prachtig concert in het Huis van Eemnes : Jan Vayne samen met het geweldige koor N’Joy . Een middag vol muziek, emotie en herinneringen, maar vooral een middag samen met mijn vader. De zaal was tot de nok gevuld en vanaf de eerste noot wist Jan Vayne iedereen te raken. Zijn doorleefde improvisaties gingen naadloos over in de heldere, vrolijke klanken van het koor. Wat het extra bijzonder maakte: het publiek mocht verzoekjes doen. Ik kon het niet laten om aan Jan te vragen of hij iets van Ludovico Einaudi wilde spelen. En jawel, even later vulde de zaal zich met die herkenbare melancholische klanken. Slechts een minuut, maar precies lang genoeg om kippenvel te krijgen en om vast te leggen in de video hieronder. Het mooiste van de middag was niet eens de muziek zelf, maar dat ik hier samen met mijn vader zat . Mijn paps, die leeft met dementie, m...

Een aantal jaar geleden zei mijn schoonvader aan de keukentafel dat hij nooit wilde leven met dementie. Hij had het bij de notaris vastgelegd. “Als ik ooit zo word als mijn schoonmoeder, dan wil ik dat niet meemaken,” zei hij resoluut. We knikten, enigszins ongemakkelijk. Toen leek het nog iets dat ver weg lag. Maar dat moment is nu. Mijn schoonvader weet niet meer wie hij is. Hij loopt vijf minuten nadat hij van de wc komt alweer richting de deur. We zeggen: “Je bent net geweest.” “O ja, is dat zo?” antwoordt hij verbaasd. Hij herkent onze namen niet meer, maar ergens voelt hij nog dat we goed volk zijn. Gesprekken zijn allang niet meer mogelijk. Vroeger kon hij honderduit praten over voetbal. “Pap,” zei mijn vrouw dan, “je weet toch dat Gilbert niets met voetbal heeft?” Maar hij vroeg toch: “Heb je Ajax–Feyenoord gezien?” Uit beleefdheid zei ik dat het een mooie wedstrijd was. “Hoeveel was het geworden?” vroeg ik daarna voorzichtig. Hij wist het niet meer. Dat waren d...

Dit is geen politiek statement. Dit is de werkelijkheid van duizenden families in Nederland. En mijn hart breekt dat we dit normaal zijn gaan vinden. Mijn schoonvader is aan het dementeren. Hij weet niet meer wie wij zijn. Hij kan zijn eigen billen niet meer afvegen. Hij woont nog thuis, want er is geen plek. De belofte? Twee tot drie maanden wachten. De realiteit? Zes maanden later nog niets. Hopelijk volgend jaar. Misschien. Mijn schoonmoeder zorgt dag en nacht. Tot ze erbij neervalt, want pas dan is het “urgent genoeg”. Zo werkt ons zorgsysteem tegenwoordig: geen menselijkheid, maar vinkjes, budgetten en wachtlijsten. In Den Haag ruziën politici over wie de poppetjes mag verdelen. Terwijl duizenden ouderen langzaam verdwijnen in de vergetelheid. De zorg kraakt, personeel haakt af, en wie nog werkt, krijgt regels opgelegd die het onmogelijk maken om te blijven. Er wordt beleid gemaakt, maar geen zorg geleverd. Er wordt gesproken over “efficiëntie”, maar d...

Het moment dat woorden verdwijnen is ingrijpend. In dit artikel deel ik mijn ervaringen met dementie in de familie en hoe je steun en verbinding kunt blijven bieden, zelfs als herinneringen vervagen. Als je de woorden niet meer kunt vinden. Als zinnen halverwege oplossen, alsof ze nooit hebben bestaan. Als de namen van geliefden als zand tussen je vingers glippen. Als je naar een foto kijkt en het gezicht je niets meer zegt. Je bent er nog. Maar je hoofd lijkt in een andere kamer. En als je vraagt waar precies, dan blijft het stil. Het zijn geen stappen naar beter. Het zijn kleine, wankele stappen om te blijven. Om te ademen binnen de grenzen die steeds dichterbij komen. Helpen met aankleden. Met wassen. Schuifelend begeleiden naar een stoel in een restaurant. Samen iets eten. Weer opstaan. Naar het toilet gaan. Tien minuten later opnieuw. En nog eens. Omdat de herinnering vervloog nog voor hij een plek kon krijgen. Is het mensonterend? Soms wel. Is het pijnlijk? Altijd. Hij had di...

Muziek kan woorden vervangen, emoties oproepen en verbinding herstellen. Zelfs wanneer herinneringen vervagen. In dit verhaal neem ik je mee naar momenten waarin mijn vader en de muziek weer samensmolten. Mijn vader leeft met dementie. Het contact wordt steeds moeilijker, maar zijn liefde voor muziek is gebleven. In deze blog neem ik je mee in een bezoek aan hem. Over onbegrijpelijke zinnen, onverwachte momenten en een oude piano die nog altijd klinkt als een stukje geluk. Mijn vader is altijd gek geweest op pianospelen. Al jarenlang zit hij achter die vertrouwde toetsen te pingelen. Niet dat hij ooit echt mooi heeft gespeeld, en dat weet hij zelf eigenlijk ook wel, maar dat doet er niet toe. Als ik hem zie zitten, met een tevreden blik en zijn vingers op de toetsen, dan maakt het me blij. Want dáár zit hij nog. Daar is hij even in zijn element. Praatjes over alledaagse dingen gaan niet meer. Hij hakkelt, struikelt over woorden, en zinnen zijn amper nog te vormen. In het begin waren ...

Die dag begon met zenuwen, maar eindigde met kippenvel. Mijn eerste vrijwilligersdag bij Willemshoeve in Soest bracht me dicht bij mensen met dementie. Hun verhalen, hun muziek, hun momenten. En het raakte me diep. Afgelopen week was het eindelijk zover: ik begon als vrijwilliger bij Dagbeleving Willemshoeve in Soest. Een bijzondere plek waar mensen met dementie, in elke fase, mogen zijn wie ze zijn. Waar gelachen wordt, waar iets te doen is, en waar je je weer even mens voelt. Ik kies hier niet zomaar voor. Mijn vader en schoonvader hebben allebei dementie. Van dichtbij zie ik wat het met iemand doet. Maar ik zie ook wat het laat zien: tederheid, humor, verdriet… en die onverwacht heldere momenten die je diep raken. Mijn dag begint in het busje, samen met Jeroen, de drijvende kracht achter de Willemshoeve. We halen mensen op. Er wordt gepraat, gelachen, gegrapt. “Waar komt u vandaan?” vraagt Jeroen. “Soest,” zegt een vrouw. “Daar wonen gewone mensen, zonder poeha.” “Ik kom u...

Als we het leven instappen, leren we geleidelijk wie we zijn en wat we willen. We ontdekken ambities, passies, en dromen. Maar hoe vaak denken we na over hoe we willen dat het leven eindigt? Wanneer ben je nog wilsbekwaam genoeg om aan te geven hoe je leven mag eindigen? Wat is het moment waarop lijden ondraaglijk en uitzichtloos wordt? Wat voor de een ondragelijk is, is voor de ander nog aanvaardbaar. Mijn vader heeft Alzheimer , en als ik naar hem kijk, lijkt hij het nog steeds naar zijn zin te hebben. Hij lacht, maakt soms grapjes, en zijn ogen lichten op bij een herkenning. Voor hem voelt het niet ondraaglijk. Voor mij ligt dat anders. Als ik eerlijk ben, denk ik dat ik zo niet zou willen leven. Ik voel dat ik dit traject anders zou willen bewandelen. Maar ik besef ook dat het zijn leven is, niet het mijne. Ik kan niet bepalen hoe hij zijn leven moet leven, net zo min als hij dat voor mij kan bepalen. Zijn leven blijft van hem, zolang hij het bewust kan ervaren. Mijn vader is een...

Dementie. Wanneer die diagnose wordt gesteld, voelt het vaak alsof er een onuitgesproken vonnis geveld wordt. Een langzame maar zekere aftakeling van de geest, een weg die leidt naar steeds minder herinneringen, minder woorden, minder "er zijn". Voor mij voelt het alsof er een gesprek gevoerd moet worden – over de dood. Niet omdat ik er klaar voor ben, want dat ben ik zeker niet. Maar ik besef dat we nu nog in de positie zijn om het gesprek te voeren. Straks kan het te laat zijn. Dan is het vijf over twaalf en zijn de mogelijkheden om nog zelf te kiezen verdwenen. Het is een lastige plek om te zitten, aan de rand van dit gesprek. Ik voel niet dat ik degene ben die moet bepalen hoe we deze reis door dementie moeten maken. Maar ik voel wel dat ik er iets over mag zeggen, dat ik het onder de aandacht mag brengen. We leven in een wereld waarin de neiging bestaat om de moeilijkste beslissingen voor ons uit te schuiven, vooral als het gaat om iets ongrijpbaars en pijnlijks als het ...

Vergeten is een van de meest angstaanjagende dingen die een mens kan overkomen. Je eigen dochter niet meer herkennen, zoeken naar herkenningspunten die er niet meer zijn, niet meer weten waar het toilet is, niet meer weten wat je voelt. En misschien wel het ergste: niet meer kunnen uitspreken wat je denkt. Wanneer bereiken we het punt waarop we onszelf afvragen of dit nog menswaardig is? En wie bepaalt dat? Zelfs als je, in heldere momenten, het leven uit handen hebt gegeven aan je vrouw of dochter, en dit hebt laten vastleggen bij de notaris, wie beslist dan of het leven nog waardig is? Dementie in de familie - hier was iets vroeger, maar wat ook alweer? Mijn schoonvader, nog volledig bij zijn volle verstand, heeft ooit zijn wensen vastgelegd. Als hij ooit in deze staat zou komen, zo zei hij, wilde hij niet verder leven. Hij vertrouwde zijn vrouw en dochter om die beslissing voor hem te maken wanneer hij dat zelf niet meer kon. Maar nu het moment daar is, blijkt het idee van een spuit...

"Weet je nog dat je acht jaar geleden met je dochter in een ballon hebt gevaren?" vraag ik hem. Zijn ogen vernauwen zich terwijl hij zoekt naar een herinnering die allang vervlogen is. "Nee, ik kan het me niet meer herinneren," zegt hij uiteindelijk. De ballonvaart was een van de mooiste dingen die hij ooit had meegemaakt, iets wat hij nooit zou vergeten, dacht hij toen. "Ook niet toen je boven de naturistencamping vloog? Je vond dat zo interessant," probeer ik nog een keer. Maar het blijft stil. De opwinding die hij destijds voelde, de verhalen die hij honderduit vertelde op zijn 80e verjaardag – alles is verdwenen. Het moeilijkste moment moet nog komen: dat hij ons niet meer herkent. Ik leg een fotoboek voor hem neer, vol met beelden van die onvergetelijke ballonvaart. Hij bladert erdoorheen en knikt af en toe, misschien als een reflex, misschien omdat hij denkt dat dat van hem verwacht wordt. Maar aan zijn ogen zie ik dat de herinnering niet terugkeer...

Het zonlicht danste speels over de blauwe lak van mijn geliefde cabriolet terwijl ik mijn vader meenam op een rit door de tijd. Met elke kilometer die we aflegden, werden niet alleen de wegen onder ons doorgerold, maar ook herinneringen en emoties die als landschappen aan ons voorbijtrokken. In de stilte van onze gedeelde momenten, realiseerde ik me hoe weinig mijn vader de laatste jaren vroeg over mijn leven, mijn werk. Hoe ik hunkerde naar een blijk van interesse, naar een simpele vraag over mijn dagelijkse bezigheden. Misschien was het egoïstisch van mij om te hopen dat hij ooit uit eigen beweging mijn werkomgeving zou willen zien, maar die hoop was er wel. En toch bleef die verwachting onvervuld. Dus nam ik het heft in eigen handen, en besloot ik hem mee te nemen op deze rit. Een poging om hem een glimp te laten opvangen van mijn wereld, voor het geval dat hij ooit niet meer in staat zou zijn om dat zelf te doen. Het was een rit van hoop, van verlangen naar verbinding...

In onze onverzadigbare jacht naar meer – meer succes, meer inkomen, een grotere auto, een uitbouw aan ons huis – zijn we misschien de essentie van het bestaan uit het oog verloren. We streven naar materiële vooruitgang en vergeten soms dat het leven meer is dan alleen een reeks van prestaties en bezittingen. Maar wat als, op een dag, de fundamenten van onze identiteit en herinneringen beginnen te wankelen? Wat als we vergeten wat we een week geleden hebben gedaan, onze woorden hun weg niet meer vinden naar de begrijpende oren van onze dierbaren, of als ons geheugen ons in de steek laat tijdens momenten die ertoe doen? Vader en zoon momentje - samen genieten Het is een ongemakkelijke waarheid die we onder ogen moeten zien: ongeacht hoe gezond we leven, hoeveel we bewegen, hoe rijk ons sociaal en familiaal leven is, onze geest kan ons in de steek laten. Dementie discrimineert niet; het is een lot dat velen treft, ongeacht hoe sterk of slim we eens waren. Ik zie het bij mijn schoonvader e...

Het is een prachtige dag in Amsterdam, de stad waar ik zoveel kilometers al heb afgelegd, de stad waar mijn passie voor hardlopen tot leven is gekomen. Vandaag staat de Amsterdam City Walk op het programma, een uitdaging van 20 kilometer wandelen die ik met mijn meisje ga volbrengen. De start vindt plaats in het betoverende Olympisch Stadion, een plek doordrenkt van geschiedenis en magie. Het is altijd een bijzonder moment om daar te staan, klaar voor een nieuwe krachtmeting. Samen met mijn meisje begin ik aan onze tocht door het Amsterdamse Bos, langs de schilderachtige Amstel en terug naar het hart van de stad. Het meest onvergetelijke moment van deze loop vindt plaats bij het iconische Amstel Hotel, een plek doordrenkt van elegantie en nostalgie. Mijn meisje wil graag een foto maken voor haar vader, die lijdt aan dementie en ooit jarenlang had gewerkt in dit prachtige etablissement. Ze sprak de vriendelijke portier aan en vroeg toestemming om binnen het een en ander vast te mogen...

Dementie binnen de familie roept veel vragen op. Wat gebeurt er in iemands hoofd als ze niet meer weten door welke plaats ze rijden? Als de uitslag van de klassieker tussen Ajax en Feyenoord verdwijnt in een mist van vergeten? Als ze de herinnering aan dat gezellige diner bij de Molen kwijtraken, of de diepgaande gesprekken die we ooit samen voerden? Vader en zoon momentje Hoe voelt het wanneer het leven tussen je vingers wegglijdt? Als je niet meer weet wat je gisteravond hebt gegeten, of wat er tien minuten geleden is gezegd? Wanneer je alleen nog in het heden leeft, terwijl de geschiedenis die je zo vormde langzaam vervaagt? Is het hartverscheurend om te zien hoe alles wat iemand was, langzaam verdwijnt, alsof het nooit heeft bestaan. Maar ergens is er ook een sprankje hoop, een lichtpuntje: ze weten nog steeds wie we zijn, onthouden onze namen, herkennen ons gezicht. Als familie is het verleidelijk om je te fixeren op alles wat verloren is gegaan, op wat iemand niet meer weet of ka...

Beekse Bergen is een bekend safaripark en vakantieoord in Nederland. Het is een populaire bestemming voor families en toeristen, waar je wilde dieren van dichtbij kunt observeren terwijl je verblijft in comfortabele vakantiehuisjes. Het leven is niet vanzelfsprekend, en daarom gaan wij bewust met elkaar op stap om mooie herinneringen maken. Leuke dingen ambiëren. Lekker actief blijven. Nieuwsgierigheid nastreven, en niet altijd vertrouwen op wat je al weet of kent…    In de Beekse Bergen worden diersoorten beschermd die met uitsterven worden bedreigd. Ze hebben daar zelfs een fok plan voor. Dat is opmerkelijk, want hoe en door wie komt het dat sommige dieren bijna zijn verdwenen?  Het waren twee fantastische dagen zo met elkaar. Ik hoop dat mijn schoonvader nog heel lang dit uitstapje zal blijft herinneren. Gelukkig hebben wij de foto’s nog…

Waar is mijn papa gebleven waar ik vroeger zo tegenop keek? Die stoere pap die auto’s kon omgooien. Een papa die kon vechten als een leeuw. Die door ruiten ging, maar na zoveel jaren ineens zijn tranen niet meer kan onderdrukken, omdat er een veerboot tegen een taxiboot botste in de buurt van Terschelling. Mijn paps wordt steeds dover en dover. Ik weet het zeker dat hij ook licht dementeert. Hij kan soms antwoorden die niets met de vraag te maken hebben. ‘Hou je nog een beetje van je zoon?’ Ik vraag dat omdat ik bang ben dat hij mij vergeet. Je glimlacht naar me. ‘Nou!’ Ineens begin je onsamenhangend verhaal tegen mij te brabbelen. Ik vind het heel vervelend dat ik dingen over mijn vader ga vragen, omdat hij mij niet meer kan horen of geen flauw benul heeft waar ik het over heb, wat er in mij leeft, wat mij nou precies bezighoud. Mijn schoonvader zegt het gewoon: ‘Ik krijg steeds meer moeite krijgt met zijn korte termijn geheugen. Ik kan naar een voetbalwedstrijd kijken en een da...